Блакітны ранак Івана Рэя

Блакітны ранак Івана Рэя

Блакітны ранак Івана Рэя

Хутар Падбулькова Брэсцкага раёна – малая радзіма таленавітага беларускага жывапісца Івана Рэя. 11 ліпеня землякі будуць адзначаць 90 гадоў з дня яго нараджэння. У іх ёсць усе падставы ганарыцца Іванам Пятровічам.

Жывапіс быў справай усяго яго жыцця. Маляваць пачаў у раннім дзяцінстве. Іванаўскае мастацкае вучылішча скончыў з адзнакай. Затым было атрыманне фундаментальнай мастацкай адукацыі ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце. У той час там працавала нямала майстроў. На слыху былі імёны  І. Калашнікава, С. Цітова, І. Няфёдава, В. Цвіркі, А. Мазалёва. З вялікай цікавасцю вучыўся ў кожнага з пералічаных мастакоў. Дыпломная работа Івана Рэя «Ураджай» сведчыла пра тое, што ўжо і ў яго можна было павучыцца. Менавіта з яе пачалася гісторыя пасляваеннай беларускай мазаікі.

У год заканчэння інстытута адбыўся выставачны дэбют Рэя. З цягам часу справа дайшла да персанальных выстаў. Можна адназначна сцвярджаць, што з пачатку 1960-х гг. Іван Пятровіч уліўся ў шэрагі беларускай мастацкай эліты. Тры гады ён спалучаў плённыя творчыя пошукі з паспяховай выкладчыцкай працай у сваёй альма-матэр. Менавіта ў час выкладання ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце аформіў сяброўства ў Беларускім саюзе мастакоў.

Ураджэнец Падбулькова пакінуў пасля сябе велізарную спадчыну. Ён трывала ўпісаў сваё імя ў гісторыю станковага жывапісу і манументальна-дэкаратыўнага мастацтва. Выдатна адлюстраваў значны ўнёсак суайчыннікаў у Вялікую Перамогу СССР і яго саюзнікаў у Другой сусветнай вайне.

Не менш удала падаваў жыццё сучаснай вёскі. Па-майстэрску ствараў вобразы рабочых, калгаснікаў, дзеячаў беларускай гісторыі і культуры.

Мастацтвазнаўцы перш за ўсё вылучаюць тэматычныя карціны Івана Пятровіча, якія былі напісаны з 1970 па 1987 гг. Размова ідзе пра творы «Бацькоўскай славы вартавыя», «Прызванне», «Дзякуй, мама!», «З вогненнай вёскі», «Боль вогненных гадоў. Год 41-шы», «Зямля мая беларуская». Перад намі ўзор рэалізацыі мастака-псіхолага, мастака-лірыка, мастака-патрыёта. Значны духоўны запас моцна дапамог мастаку ў выяўленнях прыроды.

Самыя лепшыя пейзажы былі створаны ў савецкі перыяд. Гэта пейзажы «Івянец», «Плошча Перамогі», «Малінавы звон». Высокай ацэнкі таксама заслугоўваюць пейзажы, створаныя ў час гарбачоўскай перабудовы — «Апошні снег», «Ранішні прамень». Ім ніяк не саступаюць творы постсавецкага перыяду — «Беларуская восень», «На рацэ Свіслач», «Краявід з бярозкамі», «Блакітны ранак», «Замярзаючы стаў», «Лагодная зімка», «Вяча». Значная аб’ёмнасцю любоў укладзена ў серыі «Любімыя мясціны», «Поры года», партрэты, нацюрморты.

Іван Рэй актыўна адгукаўся на святкаванні юбілейных дат, якія былі звязаны з айчыннымі майстрамі слова. Да 90-х угодкаў Максіма Багдановіча быў напісаны партрэт «Шлях паэта». Калі ў Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы адзначалася 100-я гадавіна з дня нараджэння Якуба Коласа, ягоны партрэт быў прапанаваны на суд суайчыннікаў. Да 175-х угодкаў Дуніна-Марцінкевіча быў прымеркаваны такі твор, як «Дунін-Марцінкевіч з дочкамі Камілай і Цэзарынай». У 1980 годзе споўнілася 55 гадоў з дня прысваення Я. Купалу звання «Народны паэт БССР». Гэта паслужыла нагодай для з’яўлення твора  «На радзіме Янкі Купалы».

Героі партрэтаў савецкага часу атрымаліся ў Рэя носьбітамі агульначалавечых каштоўнасцяў. Без залішняй ідэалагізаванасці паказваецца беларускі народны характар. Ён трапна перадаецца ў той частцы, якая тычыцца прастаты і чалавечнасці. У вачах гэтых герояў дакладна чытаецца ўнутраная сабранасць, ва ўсёй паўнаце адлюстроўваецца шчырасць пачуццяў. Іван Пятровіч напоўніў рэальным зместам сапраўды ўнікальны варыянт кампазіцыйнай выразнасці. Яго станковыя творы – гэта ўзор гарманічнай пабудовы кампазіцыі. Максімальна ўлічаны ўсе магчымыя тонавыя нюансы. А іх вельмі шмат. І яшчэ была ўзята такая творчая вяршыня, як тонкасць перадачы святло-паветранага асяроддзя.

Вельмі цікавымі былі праекты, якія ўраджэнец Падбулькова выканаў у сааўтарстве. Першы праект быў даведзены да лагічнага канца 57 гадоў таму назад. Рэй і Мусінскі выступілі сааўтарамі сграфіта «Спорт» у Беларускай акадэміі фізвыхавання і спорту. У 1967 годзе разам з Эйдэльманам стварылі вітражы «Беларусь» для павільёна на міжнародным кірмашы ў Лейпцыгу і «Айчынная вайна» ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.Творы Івана Рэя знаходзяцца ў Маскве, Мінску, Віцебску, Магілёве, аграгарадку Азярцо, які размешчаны ў Мінскім раёне.

Заслугі мастака былі высока ацэнены краінай. У 58 гадоў ён стаў Заслужаным дзеячам мастацтваў БССР, у 71 год узнагароджаны медалём Францыска Скарыны. Пайшоў з жыцця мастак 20 жніўня 2002 года.

Міхаіл СТРАЛЕЦ 

 

comments powered by HyperComments

nadbugom

Related Posts

«Иллюзия» и «Микст» отмечены дипломами

Комментарии к записи «Иллюзия» и «Микст» отмечены дипломами отключены

УЗРОСТ — 500 ГАДОЎ

Комментарии к записи УЗРОСТ — 500 ГАДОЎ отключены

«Рядом с ними мы становимся счастливее!»

Комментарии к записи «Рядом с ними мы становимся счастливее!» отключены

Загадочная пуща

Комментарии к записи Загадочная пуща отключены

И ожерелье звездочек «Прибужских Коляд»

Комментарии к записи И ожерелье звездочек «Прибужских Коляд» отключены

«Мы должны сами растить себе смену…»

Комментарии к записи «Мы должны сами растить себе смену…» отключены

Звенели серебром цимбалы

Комментарии к записи Звенели серебром цимбалы отключены

Слет юных «малевичей»

Комментарии к записи Слет юных «малевичей» отключены

… И душу вкладывая в шедевры

Комментарии к записи … И душу вкладывая в шедевры отключены

ТЕПЛАЯ МУЗЫКА РЕГГИ

Комментарии к записи ТЕПЛАЯ МУЗЫКА РЕГГИ отключены

НЕПРЕМЕННО ПОБЫВАТЬ НА БАЛУ В СКОКАХ! И… БЕСПОВОРОТНО ВЛЮБИТЬСЯ В НЕГО

Комментарии к записи НЕПРЕМЕННО ПОБЫВАТЬ НА БАЛУ В СКОКАХ! И… БЕСПОВОРОТНО ВЛЮБИТЬСЯ В НЕГО отключены

День Деревни – возможность проявить себя

Комментарии к записи День Деревни – возможность проявить себя отключены

Create Account



Log In Your Account



ПОЗВОНИТЕ МНЕ
+
Жду звонка!
Translate »